Posle više od tri godine okupacije, Novi Sad je u jesen 1944. godine dočekao kraj jednog od najmračnijih razdoblja svoje istorije. Grad se od aprila 1941. nalazio pod upravom Hortijeve Mađarske, a ratne godine bile su obeležene represijom, progonima i stradanjem stanovništva. Posebno dubok trag ostavila je Novosadska racija iz januara 1942. godine, čije su posledice ostale prisutne u životima brojnih porodica.
Tokom 1944. godine ratna situacija u Evropi počela je da se menja. Nakon prodora sovjetske Crvene armije na Balkan i napredovanja jedinica Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije, front se približavao Vojvodini. Povlačenje nemačkih i mađarskih snaga iz regiona otvorilo je put završnim operacijama za oslobođenje gradova duž Dunava.
Dana 23. oktobra 1944. godine jedinice Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije, uz podršku Crvene armije, ušle su u Novi Sad. Time je okončana okupacija koja je trajala više od tri godine. Za mnoge stanovnike oslobođenje je predstavljalo kraj ratne neizvesnosti i nadu u povratak mirnom životu, iako su posledice rata bile ogromne. Grad je iza sebe imao godine stradanja, gubitke stanovništva i duboke društvene podele.
Posleratni Novi Sad ušao je u potpuno novo istorijsko razdoblje. U narednim godinama započela je obnova privrede, infrastrukture i javnih ustanova. Istovremeno, uspostavljen je novi politički sistem u okviru socijalističke Jugoslavije, što je donelo značajne promene u društvenom i ekonomskom životu. Grad se ubrzano širio, gradile su se nove fabrike, stambena naselja i saobraćajnice, a Novi Sad je postepeno prerastao u jedan od najvažnijih centara Vojvodine i Srbije.
Sećanje na ratne godine i na žrtve koje je grad podneo ostalo je trajno prisutno među njegovim stanovnicima. Oslobođenje nije značilo samo vojnu pobedu, već i početak dugog procesa oporavka i izgradnje novog društva.