Event Category: Obrazovanje

  • Osnovana Srpska čitaonica novosadska

    Osnovana Srpska čitaonica novosadska

    Sredinom XIX veka Novi Sad je već bio razvijen trgovački i društveni centar, u kojem je rasla potreba za mestom okupljanja obrazovanih građana, razmene ideja i pristupa knjigama i novinama. U takvim okolnostima, 23. septembra 1845. godine osnovana je Srpska čitaonica novosadska, ustanova koja će postati jedna od najvažnijih tačaka kulturnog života grada.


    Čitaonica nije bila samo prostor namenjen čitanju. U njoj su se okupljali ugledni građani, trgovci, profesori, književnici i javni radnici, raspravljalo se o književnosti, kulturi i društvenim pitanjima, a pristizale su knjige i novine iz različitih krajeva Evrope. U vremenu kada su obrazovanje i štampana reč imali izuzetnu važnost za očuvanje kulturnog identiteta, ovakva ustanova predstavljala je dragoceno središte duhovnog života.
    Tokom narednih decenija Srpska čitaonica postala je mesto iz kojeg su potekle brojne kulturne inicijative. Oko nje su se okupljale ličnosti koje će obeležiti istoriju Novog Sada, među njima Svetozar Miletić i Jovan Jovanović Zmaj. Upravo u krugu Čitaonice nastajale su ideje koje su doprinele osnivanju Srpskog narodnog pozorišta i razvoju drugih značajnih ustanova.


    U vreme kada se Matica srpska još nalazila u Pešti, Srpska čitaonica predstavljala je najvažnije kulturno okupljalište Srba u Novom Sadu. Ona je pomogla da grad postane mesto u kojem su se negovali književnost, obrazovanje i javni život, čime je postavljen temelj budućeg ugleda Novog Sada kao „Srpske Atine“.
    Tradiciju Srpske čitaonice nastavila je današnja Gradska biblioteka Novog Sada, jedna od najvećih javnih biblioteka u Srbiji.

  • Osnovan Univerzitet u Novom Sadu

    Osnovan Univerzitet u Novom Sadu

    Tokom posleratnih decenija Novi Sad je prolazio kroz period ubrzane modernizacije i privrednog razvoja. Grad se širio, podizane su nove fabrike, stambena naselja i kulturne ustanove, a sve veći broj mladih ljudi dolazio je u grad radi školovanja i zaposlenja. Razvoj industrije, poljoprivrede, medicine i tehnike zahtevao je obrazovane stručnjake, pa je potreba za snažnim univerzitetskim centrom postajala sve izraženija.


    Iako su pojedini fakulteti u Novom Sadu postojali i ranije, tek je 1960. godine doneta odluka o osnivanju Univerziteta u Novom Sadu kao samostalne visokoškolske ustanove. Time su pod zajedničkim okriljem objedinjeni fakulteti koji su već delovali u gradu, stvarajući temelje za dalji razvoj nauke i visokog obrazovanja u Vojvodini.
    Osnivanje univerziteta predstavljalo je važnu prekretnicu u istoriji Novog Sada. Grad koji je vekovima bio poznat kao trgovačko i kulturno središte dobio je novu dimenziju – postao je i veliki univerzitetski centar. U narednim godinama osnivani su novi fakulteti, instituti i istraživačke ustanove, a broj studenata se neprestano povećavao. Mladi iz Vojvodine, Srbije i drugih delova Jugoslavije dolazili su u Novi Sad, dajući gradu posebnu energiju i prepoznatljiv studentski karakter.


    Razvoj Univerziteta snažno je uticao i na sam izgled grada. Oko fakulteta i studentskih domova nastajali su novi delovi Novog Sada, razvijala se kulturna scena, a naučni i obrazovni život postajali su važan deo svakodnevice. Grad je sve više prerastao u mesto susreta profesora, istraživača, umetnika i studenata, čime je nastavljena tradicija započeta još u XIX veku delovanjem Matice srpske i drugih kulturnih ustanova.
    Tokom narednih decenija Univerzitet u Novom Sadu izrastao je u jednu od najvećih i najznačajnijih visokoškolskih institucija u jugoistočnoj Evropi. Njegovi fakulteti i instituti dali su veliki doprinos razvoju nauke, medicine, poljoprivrede, tehnike, umetnosti i društvenih nauka, dok su generacije diplomiranih studenata ostavile trag u zemlji i inostranstvu.